Αντίδραση σε διαπροσωπικές συγκρούσεις

Ο Κλινικός Ψυχολόγος Jeremy Shapiro, Ph.D, δημοσίευσε το 2020 μια μελέτη που αφορά τις αντιδράσεις σε διαπροσωπικές συγκρούσεις. Το έργο του επικεντρώνεται στη ψυχολογική και θεραπευτική προσέγγιση των συγκρούσεων, εστιάζοντας στον τρόπο με τον οποίο αντιδρούμε σε συγκρούσεις σε προσωπικό επίπεδο, καθώς στο πώς αυτές οι συγκρούσεις μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά.

Οι πιθανές αντιδράσεις σε συγκρούσεις εμπίπτουν σε ένα φάσμα. Στο ένα άκρο του φάσματος είναι η επιθετική συμπεριφορά και στο άλλο άκρο του η υποτακτική ή παθητική συμπεριφορά. Στο μέσο του φάσματος βρίσκεται η διεκδικητική συμπεριφορά. Σύμφωνα με τον Shapiro, η λέξη δίκαιο είναι σχεδόν συνώνυμη της διεκδικητικότητας, αφού αυτός ο τύπος συμπεριφοράς είναι δίκαιος και για τα δύο μέρη της σύγκρουσης αλλά και για τον εαυτό. Η λύση στο πρόβλημα της επιθετικής συμπεριφοράς είναι ίδια με τη λύση στο πρόβλημα της παθητικότητας: διεκδικητική συμπεριφορά.

Η διεκδικητικότητα είναι μια ζωτικής σημασίας κοινωνική δεξιότητα και βασική συνιστώσα της κοινωνικής ευφυίας. Όταν συγκρούονται οι ανάγκες δύο ανθρώπων, καμία λύση δεν επαρκεί, εκτός κι αν ικανοποιηθούν και των δύο οι ανάγκες. Αυτό δεν σημαίνει ότι και οι δύο θα λάβουν αυτό που θέλουν, ωστόσο γίνεται μια προσπάθεια για αποδοχή και σεβασμό, καθώς και μια απόπειρα να εκπληρωθούν όλες οι ανάγκες χωρίς να γίνουν τα πράγματα χειρότερα.

Στην παρακάτω εικόνα μπορείτε να δείτε τους τρεις τύπους αντίδρασης και τη θέση τους στο φάσμα αντιδράσεων.

Το παθητικό στιλ επικοινωνίας δεν έχει αποτελέσματα, επειδή δεν μεταδίδει το μήνυμά προς τα έξω. Το επιθετικό στιλ επικοινωνίας επίσης δεν είναι αποτελεσματικό, επειδή προκαλεί φόβο και θυμό – συναισθήματα που παρεμβαίνουν στην επίλυση του προβλήματος. Οι διαπροσωπικές συγκρούσεις μπορεί να είναι δύσκολες, ωστόσο η διεκδικητική επικοινωνία έχει τις καλύτερες πιθανότητες να βελτιώσει την κατάσταση.

Σύνοψη άρθρου του Jeremy Shapiro, Ph.D από το περιοδικό Psycology Today, (Αύγ. 2024).